Tematy z języka polskiego na ustną część egzaminu maturalnego 2016/2017

I. Literatura

1. Literackie reinterpretacje mitów antycznych. Scharakteryzuj sposoby i cele tego literackiego zjawiska (na wybranych przykładach).
2. Historia i jej wpływ na życie bohatera. Omów temat, analizując wybrane utwory literackie.
3. Wizerunki młodzieży w literaturze XIX i XX wieku. Porównaj je, analizując wybrane utwory literackie.
4. Rodzice i dzieci w utworach literackich różnych epok. Analizując wybrane przykłady, omów funkcjonowanie tego motywu.
5. Wzorce osobowe w literaturze. Omów sposoby ich prezentacji, odwołując się do twórczości pisarzy różnych epok.
6. Analizując wybrane utwory literackie, przedstaw kreacje bohaterów , którzy doświadczyli okrucieństw II wojny światowej i próbują odbudować świat
wartości.
7. Sposoby kształtowania przestrzeni i ich funkcje w utworze literackim. Przedstaw temat, analizując wybrane przykłady.
8. Różne sposoby kreowania obrazu rodziny i ich funkcje w utworach literackich. Przedstaw temat, analizując odpowiednie przykłady.
9. Dialog twórców literatury z filozofami. Przedstaw problem na wybranych przykładach dzieł literatury dawnej lub/i współczesnej.
10.Literackie sposoby prezentacji postaw człowieka wobec Boga. Omów zagadnienie na podstawie utworów różnych epok.
11.Brzydota w literaturze różnych epok. Omów funkcjonowanie tej kategorii estetycznej, odwołując się do wybranych utworów.
12.Geneza, motto i tytuł jako klucze do interpretacji dzieła. Przedstaw problem, odwołując się do utworów różnych epok.
13.Ideał mężczyzny w literaturze. Przedstaw sposoby jego kreowania.
14.Portrety dzieci w literaturze. Omów sposoby ich kreowania, analizując wybrane utwory różnych epok.
15.Związki biografii twórcy z jego dziełem. Zanalizuj zjawisko w oparciu o wybrane przykłady literackie.
16.Omów różne sposoby ukazywania totalitaryzmu w literaturze (np. literatura faktu, fantastyka).
17.Rozmowy człowieka z Bogiem. Przedstaw temat , analizując wybrane utwory liryczne.
18.Horacjański motyw „exegi monumentum” w poezji późniejszych epok. Omów jego funkcję, analizując wybrane przykłady.
19.Poeta jako bohater literacki. Omów temat, analizując wybrane utwory z różnych epok.
20.Żydzi w literaturze polskiej. Scharakteryzuj sposoby ich kreowania w utworach z różnych epok.
21.Różne ujęcia tematyki wojennej. Omów temat, analizując wybrane utwory.
22.Źródła buntu wybranych bohaterów literackich. Przedstaw problem na przykładzie utworów różnych epok.
23.Przedstaw dylematy i zagrożenia człowieka XX wieku, analizując wybrane przykłady z literatury.
24.Idealiści i marzyciele w zderzeniu z rzeczywistością. Omów temat, analizując wybrane przykłady literackie.
25.Różnorodność postaw bohaterów romantycznych wobec otaczającej ich rzeczywistości. Omów temat, analizując wybrane przykłady z literatury.
26.Omów różne sposoby kreowania postaci historycznych w wybranych utworach literackich różnych epok.
27.Konflikt pokoleń w wybranych utworach literackich różnych epok. Omów temat, analizując wybrane przykłady.
28.Sposoby rozumienia i realizowania patriotyzmu w różnych epokach. Porównaj postawy bohaterów wybranych utworów.
29.Różne sposoby wykorzystania kostiumu historycznego w dziele literackim. Omów temat, analizując wybrane utwory .
30.Portret Sarmaty w literaturze baroku i oświecenia. Porównaj sposoby przedstawiania go, analizując wybrane przykłady.
31.Wielkie monologi w literaturze. Omów ich funkcję w wybranych utworach różnych epok.
32.Zaprezentuj i porównaj różne wizje świata i człowieka, odwołując się do utworów dwóch dowolnie wybranych epok literackich.
33.Groteska jako sposób kreowania świata przedstawionego w dziele literackim Omów jej funkcję w wybranych utworach.
34.Omów źródła i funkcję komizmu w wybranych utworach literackich różnych epok.
35.Związek człowieka z przyrodą i różne sposoby jego przedstawiania. Omów temat, analizując wybrane utwory z różnych epok.
36.Różne sposoby kreowania cudzoziemców w utworach polskich. Omów wybrane przykłady.
37.Dramat niespełnienia ludzkich marzeń przedstawiony w literaturze. Określ jego przyczyny i konsekwencje, analizując wybrane utwory różnych epok.
38. Omów problem antysemityzmu i holokaustu w literaturze polskiej analizując dowolnie wybrane utwory.
39.Małżeńskie dramaty w utworach literackich. Omów temat, analizując wybrane dzieła.
40.Portrety przyjaciół w literaturze. Scharakteryzuj je w oparciu o wybrane utwory z różnych epok.

II. Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki

1. Malarstwo, rzeźba i architektura jako inspiracje dla literatury. Omów temat, analizując celowo dobrane utwory.
2. Różne oblicza rewolucji w literaturze i innych sztukach ( malarstwie, filmie ) Dokonaj analizy porównawczej dzieł.
3. Dosłowne i metaforyczne funkcjonowanie motywu jesieni w wybranych tekstach kultury. Przedstaw temat , analizując wybrane przykłady.
4. Sąd Ostateczny jako motyw w literaturze i sztuce. Przedstaw różne jego ujęcia, analizując wybrane przykłady.
5. Funkcjonowanie motywów mitologicznych w literaturze i sztuce. Omów temat, analizując odpowiednie przykłady.
6. Fascynacja nowoczesnością w literaturze i sztuce XIX i XX wieku. Omów temat, analizując wybrane dzieła.
7. Góra i góry w literaturze i malarstwie. Przedstaw ich symbolikę i funkcje, analizując odpowiednie przykłady.
8. Motyw domu w literaturze i wybranej dziedzinie sztuki. Omów różne jego wersje w odpowiednio dobranych przykładach.
9. Polskie powstania narodowe .Omów dzieła literackie i plastyczne odwołujące się do wybranego zrywu niepodległościowego.
10.Motywy i wątki biblijne w różnych dziedzinach sztuki. Omów ich funkcję , odwołując się do literatury , malarstwa i architektury.
11.Symbol jako środek wyrazu. Zaproponuj sposoby odczytania wybranych symboli w literaturze i malarstwie.
12.Symbolika kolorów w literaturze i sztuce. Omów zagadnienie w oparciu o wybrane przykłady.
13.Znane dzieła sztuki utrwalone w literaturze. Omów ich rolę w wybranych utworach literackich.
14.Święci w literaturze i sztuce. Omów wybrane dzieła i wskaż związki pomiędzy nimi.
15.Sposoby kreowania obrazu natury w literaturze i malarstwie. Zanalizuj wybrane dzieła.
16.Problem przekładu literatury na język filmu. Przedstaw swoje stanowisko, analizując dowolnie wybrane adaptacje dzieł literackich.
17.Kultura rycerska w literaturze i filmie. Omów dowolnie wybrane przykłady.
18.Impresjonizm w literaturze i malarstwie. Omów wybrane dzieła, w których dostrzegasz wpływy tego kierunku artystycznego.
19.Obrazy miasta jako przestrzeni życiowej. Porównaj wybrane dzieła literackie, malarskie, filmowe…
20.Taniec w literaturze, malarstwie i filmie. Omów jego funkcję, analizując wybrane przykłady.
21.Alegoria jako środek artystycznego wyrazu. Przedstaw zagadnienie, odwołując się do wybranych dzieł literackich i plastycznych.
22.Sceny batalistyczne w literaturze i wybranej dziedzinie sztuki. Przedstaw i porównaj sposób ich prezentacji.
23.Bohater literacki a jego kreacja filmowa lub/i teatralna. Dokonaj porównania, uwzględniając środki wyrazu typowe dla literatury i filmu/teatru.
24.Przedstaw obrazy żywiołów i omów ich funkcję w wybranych dziełach literackich i plastycznych.
25.Analizując odpowiednie przykłady, zaprezentuj literackie i filmowe portrety dzieci.

III. Język

1. Ekspresja i impresja – analizując celowo dobrany materiał językowy, określ właściwości wypowiedzi świadczące o nadawcy i odbiorcy.
2. Oceń poprawność językową wybranych tekstów prasowych. Scharakteryzuj kryteria, którymi się posłużyłeś.
3. Zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie. Oceń ich zasadność , analizując zgromadzony materiał literacki.
4. Językowe środki perswazji w reklamie. Zanalizuj wybrane przykłady z radia , telewizji , prasy.
5. Omów funkcje języka na podstawie współczesnych przemówień sejmowych.
6. Omów cechy języka komentarzy sportowych. Zanalizuj dowolne przykłady z radia, prasy, telewizji.
7. Twoja miejscowość w nazwach własnych. Na podstawie wybranych nazw (sklepów , firm , instytucji…) przedstaw tendencje rozwojowe w dziedzinie nazewnictwa.
8.Język mówiony a pisany. Wskaż najważniejsze różnice na podstawie wybranych tekstów (np. „Pamiętnik z powstania warszawskiego” , poezja
lingwistyczna).
9.Pochodzenie i znaczenie nazw miejscowych Twojego regionu. Dokonaj analizy wybranych przykładów.
10.Omów funkcje stylizacji biblijnej, analizując wybrane teksty literackie.
11.Wieloznaczność wyrazów i jej konsekwencje dla procesów komunikacji. Omów zagadnienie na wybranych przykładach tekstów kabaretowych.
12.Twórcze wykorzystanie stylów funkcjonalnych (np.potocznego, urzędowego) w literaturze. Omów zagadnienie, analizując wybrane przykłady.